Wat de wetenschap zegt over Positieve keuzes maken
WETENSCHAPSPAGINA — THEMA 5
Positieve keuzes maken
Waarom kleine, consistente keuzes meer veranderen dan grote beslissingen
Elke dag één keuze
De grootste veranderingen in een mensenleven beginnen zelden met een grote daad. Ze beginnen met een kleine, consistente keuze. Elke dag opnieuw.
Positieve keuzes maken gaat niet over wilskracht of zelfdiscipline. Het gaat over de richting die je kiest. De richting in je gedachten, je gewoonten en je dagelijks leven. En de wetenschap laat zien dat die richting alles bepaalt.
Een experiment met mijn mindset
Toen ik veel had gelezen over de kracht van positieve psychologie, nam ik het besluit om een website te beginnen met elke dag een positief bericht. Voorpositiviteit.nl. Ik had het gekke idee gekregen om dit 1.000 dagen achter elkaar te doen. Bijna drie jaar lang. Elke dag een nieuw bericht. Terugtellend naar 0.
Ik begon gewoon, niet wetend wat er zou gebeuren.
Langzamerhand raakten steeds meer mensen geïnteresseerd. De uitdaging van 1.000 dagen sprak aan. Positiviteit nam steeds meer plek in mijn dagelijks leven in. Het opende mij. Ik voelde me steeds vrijer om persoonlijke ervaringen te delen. Ik durfde me kwetsbaarder op te stellen. En als persoon groeide ik hier onwaarschijnlijk veel van.
Het was alsof ik na drie jaar een totale upgrade van mijn manier van denken in mijn brein had geïnstalleerd. Een nieuw, sterk verbeterd programma. Mijn mindset was structureel veranderd.
Angsten en onzekerheden verdwenen als sneeuw voor de zon. Ik had veel meer lef om grote besluiten te nemen. Ik begon steeds meer liefde en zachtheid in mezelf te ervaren. En ik werd ook veel liefdevoller naar anderen.
In die drie jaar bloggen heb ik mijn baan opgezegd en mijn eerste boek geschreven. Niet als gevolg van een groot plan. Maar als natuurlijk gevolg van duizend kleine, positieve keuzes.
Bron: Voor Positiviteit!, Mark Verhees
Wat de wetenschap zegt
James Clear beschrijft in Atomic Habits hoe kleine gewoonten (hij noemt ze atomaire gewoonten) samengesteld groeien over tijd. Een verbetering van 1% per dag lijkt verwaarloosbaar. Na een jaar ben je 37 keer zo goed geworden. Dat is het principe achter wat Mark in drie jaar beleefde: niet één grote keuze, maar duizend kleine die samen een nieuw brein installeerden.
Carol Dweck, psycholoog aan Stanford, ontdekte het onderscheid tussen een fixed mindset en een growth mindset. Mensen met een growth mindset geloven dat talenten en capaciteiten ontwikkelbaar zijn door inzet en leren. Zij zoeken uitdagingen op, leren van fouten en groeien consistent. Dweck liet zien dat deze mindset aangeleerd kan worden door bewuste keuzes en de manier waarop je over jezelf en je mogelijkheden denkt.
Martin Seligman ontdekte dat optimisme geen karaktertrek is die je hebt of niet hebt, het is een manier van denken die je kunt aanleren. Pessimisten verklaren tegenslagen als permanent, algemeen en persoonlijk: 'het gaat altijd mis, overal, en het is mijn schuld.' Optimisten denken tijdelijk, specifiek en situationeel: 'dit keer, hier, door deze omstandigheid.' Die kleine verschuiving in hoe je denkt over wat er misgaat, maakt het verschil tussen vastlopen en doorgaan.
Maar Seligman ontdekte ook het omgekeerde patroon bij goed nieuws. Pessimisten verklaren positieve ervaringen als toevallig, tijdelijk en uitzonderlijk: 'dit had ik niet verwacht, het zal wel niet blijven.' Optimisten zien het goede als logisch, blijvend en kenmerkend voor zichzelf: 'dit klopt, dit past bij mij, en er komt meer.' Wie leert het goede te claimen en het slechte te relativeren, bouwt stap voor stap een optimistischere mindset op.
Viktor Frankl, psychiater en overlevende van de Holocaust, ontdekte dat de laatste menselijke vrijheid die niemand je kan afnemen de vrijheid is om je eigen houding te kiezen. Ongeacht de omstandigheden. Dat inzicht ligt aan de basis van wat positieve keuzes maken werkelijk betekent: niet de controle over wat er gebeurt, maar de controle over hoe je reageert.
En Roy Baumeister toonde aan dat grenzen stellen, het weten wat je wil en wat je niet wil, een van de krachtigste vormen van zelfbescherming en groei is. Wie duidelijke grenzen heeft, heeft meer energie voor wat er echt toe doet.
Een verbetering van 1% per dag resulteert na een jaar in een resultaat dat 37 keer zo groot is als het beginpunt. Kleine keuzes, consistent gemaakt, hebben een samengesteld effect.
Mensen met een growth mindset — de overtuiging dat ze kunnen groeien door inzet — presteren beter, zijn veerkrachtiger en ervaren meer voldoening dan mensen met een fixed mindset.
Mensen met een optimistische verklaringsstijl zijn gezonder, veerkrachtiger en succesvoller, omdat ze anders reageren op wat er misgaat én op wat er goed gaat. Optimisme is een aangeleerde vaardigheid.
De vrijheid om je eigen houding te kiezen is de laatste en meest fundamentele menselijke vrijheid — onneembaar, ongeacht de omstandigheden.
Duidelijke persoonlijke grenzen vergroten zelfrespect, verminderen stress en geven meer energie voor wat werkelijk belangrijk is.
Wat dit voor jou betekent
Je hoeft niet te wachten op het perfecte moment of de perfecte omstandigheden. Positieve keuzes maken begint vandaag, met wat er voor je ligt.
Kies één kleine gewoonte. Eén positieve richting. En herhaal die morgen. En overmorgen. Puur omdat herhaling de diepste verandering teweegbrengt die er bestaat.
Na duizend dagen kijk je om en zie je een nieuwe manier van denken.
Als je wilt ontdekken hoe je bewust positievere keuzes maakt in je denken, je gewoonten en je dagelijks leven, dan is De Vibe het boek dat daarbij past. Het deelt de belangrijkste inzichten uit de positieve psychologie en neemt je mee op een persoonlijke ontdekkingsreis. Niet als theorie, maar als iets wat je direct kunt toepassen.
Meer dan 25.000 mensen gingen je voor. Op bol.com waarderen ze het met een 4,5 uit 5. Omdat het je in beweging brengt.
Inzichten uit de wetenschap per subthema
5.1 · Grenzen stellen
Duidelijke grenzen zijn geen muur tussen jou en de wereld — ze zijn de voorwaarde voor echte verbinding. Wie weet wat hij wel en niet wil, heeft meer energie voor wat er werkelijk toe doet.
5.2 · Eigen pad kiezen
Carol Dweck ontdekte dat mensen die geloven in hun eigen groeivermogen consistenter betere keuzes maken en veerkrachtiger zijn bij tegenslagen. Je eigen pad kiezen begint met de overtuiging dat je kunt groeien.
5.3 · Mindset-keuzes
Een verbetering van 1% per dag lijkt verwaarloosbaar. Na een jaar ben je 37 keer zo ver als je begon. De krachtigste keuze die je kunt maken is de keuze voor een kleine, positieve gewoonte. Elke dag opnieuw.