Jezelf zijn

Wat de wetenschap zegt over Jezelf zijn

WETENSCHAPSPAGINA — THEMA 6

Jezelf zijn

Waarom de mooiste bevestiging in jezelf plaatsvindt

De prijs van het masker

Veel mensen leven een groot deel van hun leven zoals anderen dat verwachten. Ze kleden zich, praten, werken en gedragen zich op een manier die past bij wat omgeving, opvoeding of sociale druk van hen vraagt.

Dat kost energie. Veel energie. En ergens, soms pas na jaren, dringt het besef door: wie ben ik eigenlijk zelf? Wat wil ík? Wat vind ík belangrijk?

Jezelf zijn klinkt eenvoudig. Maar voor de meeste mensen is het een van de moeilijkste dingen die er zijn. De wetenschap weet waarom — en laat ook zien wat er gebeurt als je die stap durft te zetten.

Ik was een enorme schijterd

Toen ik met voorpositiviteit.nl begon, durfde ik niet eens mijn volledige naam op de site te zetten. Geen foto. Niets. Ik bleef anoniem. Ik durfde ook niet tegen vrienden te zeggen waar ik mee bezig was.

De eerste volgers waren mijn ouders en collega's van mijn vrouw. Mijn vrouw vertelde er enthousiast over op haar werk en ik dacht alleen maar: kun je daar alsjeblieft mee ophouden?

Ik was bang voor kritische reacties. Bang dat ze het onbenullig zouden vinden. Dat ze mij achter mijn rug om zouden neersabelen. Heel lang heb ik niemand iets verteld. Zelfs toen ik drie jaar later mijn baan opzegde, had ik mijn collega's nog nooit verteld waar ik online mee bezig was. Geen woord.

En de likes en volgers die kwamen? Die hielpen niet. Ze werkten als drugs voor mijn ego. Het deed me even goed en ik had het vervolgens steeds meer nodig. Steeds weer snakte ik hongerig naar nieuwe bevestiging. Ik werd er ongelukkig van. Ik kwam steeds verder van mezelf af te staan.

Als je op zoek gaat naar waardering buiten jezelf, zal je alleen maar meer honger krijgen. Echt waardevolle bevestiging vindt in jezelf plaats.

De bevrijding kwam niet van buiten. Ze kwam langzaam van binnenuit. Doordat ik meer positiviteit in mezelf ging ontwikkelen, ben ik beetje bij beetje geopend en meer in mezelf gaan geloven. En vond ik de moed om mezelf te laten zien.

Totdat ik op een dag letterlijk bovenop een bunker stond. Op het punt om mijn vaste baan op te zeggen. Mijn benen trilden. Ik wachtte op een signaal, op toestemming. En toen besefte ik: die hoef ik niet te vragen. Het is mijn moment. Ik bepaal het zelf.

Ik rechtte mijn rug en liet me — kaarsrecht — achterover vallen. Ik zweef. Wat is dit heerlijk.

Bron: Eenvoudiger leven, Mark Verhees

Wat de wetenschap zegt

Brené Brown, onderzoeker aan de Universiteit van Houston, besteedde twintig jaar aan onderzoek naar schaamte, kwetsbaarheid en authenticiteit. Haar conclusie is helder: mensen die durven te zijn wie ze zijn, ook met hun kwetsbaarheden zichtbaar, ervaren meer verbinding, meer vreugde en meer veerkracht dan mensen die een masker dragen.

Authenticiteit is volgens Brown geen eigenschap die je hebt of niet hebt. Het is een dagelijkse keuze. De keuze om jezelf te laten zien, ook als dat spannend voelt.

Kristin Neff, psycholoog aan de Universiteit van Texas, introduceerde het concept van zelfcompassie als wetenschappelijk begrip. Haar ontdekking is even eenvoudig als ingrijpend: mensen die zichzelf behandelen met dezelfde vriendelijkheid als ze een goede vriend zouden behandelen (mild, begripvol, zonder hard oordeel) zijn veerkrachtiger, gelukkiger en minder angstig dan mensen die zichzelf voortdurend bekritiseren.

Zelfcompassie is de innerlijke houding die het mogelijk maakt om echt jezelf te zijn. Ook met je tekortkomingen zichtbaar.

Abraham Maslow plaatste zelfactualisatie, het volledig worden wie je bent, bovenaan zijn behoeftepiramide. Niet als luxe, maar als diepste menselijke drijfveer. Mensen die leven vanuit hun eigen waarden en talenten, rapporteren significant hogere niveaus van zingeving en tevredenheid. "Jezelf zijn is daarmee geen bijzaak. Het is precies waar je voor bent.

Edward Deci en Richard Ryan ontwikkelden de zelfdeterminatietheorie, een van de meest onderzochte motivatietheorieën ter wereld. Zij ontdekten dat mensen pas echt floreren als ze handelen vanuit autonomie, vanuit henzelf, niet vanuit externe druk of bevestiging. Wie leeft voor de goedkeuring van anderen, verliest zijn innerlijk kompas.

En dat kompas? Dat is precies wat jezelf zijn oplevert. Niet de afwezigheid van twijfel, maar de aanwezigheid van een richting die van jou is.

Wat dit voor jou betekent

Jezelf zijn begint met kleine, eerlijke keuzes. Zeggen wat je echt denkt. Doen wat bij jou past, ook als anderen dat niet begrijpen. Stoppen met wachten op toestemming.

Wij mensen denken veel te veel na over wat anderen van ons denken. En dat boeit eigenlijk helemaal niet. Iedere keer dat je daarmee stopt, boek je een overwinning voor jezelf. Een overwinning naar rust en vrijheid in je gedachten.

Wat jij tegen jezelf zegt, bepaalt bijna alles in je leven. Leer het vertrouwen volledig in jezelf te vinden. Dat is doorslaggevend.

Als je los wil komen van wat anderen denken en verwachten, los van de ratrace — dan is Eenvoudiger leven precies het boek dat daarbij helpt. Het gaat over tien gelukzones in jezelf. Over hoe je van jezelf uit gaat. Openhartig geschreven, goudeerlijk, en vol herkenning.

Meer dan 54.000 mensen gingen je voor. Op bol.com waarderen ze het met een 4,4 uit 5. Omdat het je helpt jezelf te zijn.

Inzichten uit de wetenschap per subthema