Wat de wetenschap zegt over Iedere dag genieten
WETENSCHAPSPAGINA — THEMA 9
Iedere dag genieten
Waarom genieten een vaardigheid is die je kunt leren
Waar is het gebleven?
Hoe vaak heb jij afgelopen jaar gelachen tot je buik pijn deed en je ogen traanden?
Het was de vraag die me frustreerde. Hoewel ik een lachebekkie ben en een hedonist eerste klas, een pure levensgenieter, kon ik deze vraag tot mijn ontzetting niet goed beantwoorden.
Daar waar ik in mijn jeugd de vrolijkheid zelve was, tikkertje deed, voetbalde op het veldje, knikkerde en kattenkwaad uithaalde. Mijn god, wat was ik soms een etterbakkie. Ik genoot van ondeugend zijn, van mijn speelsheid en oneindig kinderlijk plezier.
Hoe kan het dan dat deze vraag tegenwoordig zo lastig is? Was ik het leven te serieus gaan nemen? Ik herken het van vroeger al. Als kind op een verjaardag was je verwonderd waarom de volwassenen de hele avond met elkaar aan het praten waren. Wat saai. Ik wilde plezier hebben, rondrennen, ontdekken.
Een dag niet gelachen is een dag niet geleefd. (Charlie Chaplin)
Bij het schrijven van teksten over dit onderwerp kwam ik gelukkig tot een heel geruststellende conclusie. Plezier en vreugde zijn niet verdwenen. Ze wachten alleen op uitnodiging. En het mooie is: je kunt ze bewust uitnodigen. Elke dag opnieuw.
Vind ze in een spelletjesavond, barbecueën, ijsjes eten in de zomer. In een goed boek lezen, tuinieren, muziek maken. In wandelen in het bos, zwemmen in zee, de zonsopkomst aanschouwen. In een onbekende stad ontdekken, een nieuwe taal leren, iets voor het eerst doen. En in zingen onder de douche, dansen in de keuken, lachen met een vriend.
Wat de wetenschap zegt
Rick Hanson, neurowetenschapper en psycholoog, beschrijft hoe het brein negatieve ervaringen als klittenband vasthoudt en positieve als teflon laat afglijden. Dit is evolutionair logisch: gevaar onthouden was overlevingsnoodzaak. Maar het betekent ook dat genieten geen automatisch proces is. Het brein moet bewust worden bijgestuurd.
Hanson noemt dit het installeren van positieve ervaringen: een mooi moment niet vluchtig laten passeren, maar er tien tot twintig seconden volledig bij stilstaan. Het voelen. Het laten landen. Deze kleine bewuste handeling zorgt voor nieuwe bedrading in je brein. Genieten is letterlijk aanleerbaarheid in actie.
Sonja Lyubomirsky, psycholoog aan de Universiteit van Californië, deed uitgebreid onderzoek naar savoring, het bewust vasthouden en verlengen van positieve momenten. Mensen die leren om plezierige ervaringen volledig te laten binnenkomen, zijn significant gelukkiger dan mensen die positieve momenten vluchtig laten passeren. Savoring is een vaardigheid. En zoals elke vaardigheid groeit ze door oefening.
Barbara Fredrickson toont aan dat kleine, dagelijkse momenten van vreugde, speelsheid en schoonheid innerlijke hulpbronnen opbouwen. Het gaat niet om grote geluksmomenten. Het gaat om de dagelijkse optelsom van kleine positieve ervaringen. Elke lach, elke zonsondergang die je echt ziet, elk moment van verbinding, bouwt mee aan veerkracht en welbevinden.
Martin Seligman beschrijft de pleasant life als de eerste pijler van een gelukkig leven: het vermogen om positieve emoties te ervaren in het heden, het verleden en de toekomst. Genieten van wat er nu is, is geen kleinigheid. Het is een van de fundamenten van een goed leven. En het is bewust te ontwikkelen door aandacht, waardering en de bereidheid om je te laten raken door het kleine.
Het brein hecht negatieve ervaringen als klittenband en laat positieve als teflon afglijden. Bewust stilstaan bij mooie momenten herbedraadt het brein en maakt genieten makkelijker.
Savoring, het bewust vasthouden en verlengen van positieve momenten, vergroot geluk significant. Mensen die leren genieten zijn aantoonbaar gelukkiger dan mensen die positieve ervaringen vluchtig laten passeren.
Kleine dagelijkse momenten van vreugde, speelsheid en schoonheid bouwen innerlijke hulpbronnen op. Niet grote geluksmomenten maar de dagelijkse optelsom bepaalt welbevinden.
De pleasant life, het vermogen om positieve emoties te ervaren in het nu, is een van de drie fundamenten van een gelukkig leven. Het is bewust te ontwikkelen door aandacht en waardering.
Wat dit voor jou betekent
Genieten hoeft niet groot te zijn. Het zit in de koffie die je langzaam opdrinkt. In het lachen om iets stoms. In het zonnetje op je gezicht onderweg. In een gesprek waarbij je er echt bent. In het spelletje tikkertje waar je aan meedoet of wat je initieert.
De wetenschap is helder: wie bewust kiest en aandacht geeft aan kleine mooie momenten van plezier en genieten, traint zijn brein om er meer van te zien. En wie meer ziet, geniet meer. Het is een opwaartse spiraal die begint met één bewuste keuze.
Zet je feestneus op. Nodig het plezier uit. Elke dag.
Inzichten uit de wetenschap per subthema
9.1 · Verwondering
Dacher Keltner ontdekte dat momenten van verwondering, of het nu een sterrenhemel, een muziekstuk of een diep gesprek is, ons gelukkiger en vrijgeviger maken. Het brein dat zich verwondert, voelt zich kleiner en het leven groter.
9.2 · Humor & lichtheid
Onderzoek toont aan dat mensen die regelmatig lachen meer endorfine aanmaken, lagere bloeddruk hebben en zich verbondener voelen met anderen. Humor is een serieuze manier om het leven lichter te maken.
9.3 · Kleine gelukjes
Sonja Lyubomirsky ontdekte dat ons geluk voor veertig procent bepaald wordt door dagelijkse keuzes en gewoonten. De vele kleine momenten van plezier maken samen het verschil tussen tevreden en ongelukkig.