Wat de wetenschap zegt over Dromen en verlangen
WETENSCHAPSPAGINA — THEMA 11
Dromen en verlangen
Waarom hoop geen gevoel is maar een aangeleerde vaardigheid
Wat de wetenschap zegt
Er zijn twee manieren om naar je toekomst te kijken.
De eerste: 'Dat lukt me nooit. Ik heb daar de middelen niet voor. Ik ben hier niet voor gemaakt.' Deze gedachten houden je gevangen in een cirkel van stagnatie en zelftwijfel.
De tweede: 'Wat wij mensen tot stand kunnen brengen is ongelofelijk. Het leven is nu al mooi en het kan nog veel mooier worden. Wat ik nog niet kan, kan ik leren.'
Het verschil tussen die twee manieren van kijken is geen kwestie van aanleg of geluk. Het is een keuze. En de wetenschap laat zien dat het een keuze is die je kunt leren maken. Steeds gemakkelijker, steeds dieper.
Rick Snyder, psycholoog aan de Universiteit van Kansas en een van de grondleggers van de positieve psychologie, deed iets verrassends: hij definieerde hoop niet als een gevoel, maar als een vaardigheid. Zijn Hope Theory beschrijft hoop als de combinatie van drie elementen: een doel dat je nastreeft, de overtuiging dat er meerdere wegen naartoe leiden, en het vertrouwen dat jij die wegen kunt bewandelen.
Die drie samen (doelen, paden en vertrouwen) bepalen hoe hoopvol iemand is. En het bijzondere: mensen die hoog scoren op hoop presteren aantoonbaar beter in sport, op school en in hun werk dan mensen met lage scores. Niet omdat ze slimmer zijn of betere omstandigheden hebben, maar omdat ze meer mogelijkheden zien en meer geloven in hun eigen vermogen om ze te benutten. Hoop is geen wens. Het is een motor.
Carol Dweck voegt daar een fundamenteel inzicht aan toe. Mensen met een groei- mindset, met de overtuiging dat talenten en vaardigheden ontwikkelbaar zijn, staan open voor uitdagingen, leren van fouten en geven niet op bij tegenslag. Mensen met een vastomlijnde mindset geloven dat hun kwaliteiten vastliggen en vermijden situaties waarin ze kunnen falen. Het verschil zit niet in intelligentie. Het zit in de manier waarop ze naar hun eigen potentieel kijken. En die manier van kijken is aanpasbaar.
De hersenwetenschappen bevestigen dit met het concept van neuroplasticiteit. Het brein is tot op hoge leeftijd in staat nieuwe verbindingen te maken en bestaande te versterken. Verlangen en doelgericht handelen activeren het dopaminesysteem, het beloningssysteem van het brein. Hoe concreter en betekenisvoller het doel, hoe sterker de activatie. Het brein zet zichzelf letterlijk in de groei-modus als je nastreeft wat je echt wilt.
Barbara Fredrickson laat zien dat hoop en verlangen het blikveld verbreden en innerlijke hulpbronnen opbouwen. Wie hoopvol is, ziet meer mogelijkheden, is creatiever in het vinden van oplossingen en is veerkrachtiger als het tegenzit. Hoop beschermt.
En Martin Seligman sluit de cirkel: het tegenovergestelde van hoop is aangeleerde hopeloosheid. Wie keer op keer heeft ervaren dat zijn acties niets uitmaken, stopt met proberen. Maar aangeleerde hopeloosheid kan omgekeerd worden. Door kleine overwinningen. Door te ontdekken dat jouw acties wél verschil maken. Door te leren optimistisch te denken over wat er mogelijk is.
Mensen die hoog scoren op hoop presteren aantoonbaar beter in sport, op school en in hun werk door meer paden te zien en meer te geloven in hun eigen vermogen.
Mensen met een groei mindset presteren consistenter, leren sneller van fouten en geven niet op bij tegenslag. De overtuiging dat je kunt groeien maakt je daadwerkelijk beter.
Verlangen en doelgericht handelen activeren het dopaminesysteem. Het brein zet zichzelf in de groei-modus als je nastreeft wat je echt wilt.
Hoop en verlangen als positieve emoties verbreden het blikveld, stimuleren creativiteit en bouwen veerkracht op. Wie hoopvol is, ziet meer mogelijkheden.
Aangeleerde hopeloosheid kan worden omgekeerd. Kleine overwinningen en de ontdekking dat jouw acties verschil maken, herstellen hoop systematisch.
Je bent niet bedoeld om te kruipen. Je hebt vleugels. Leer ze te gebruiken en vlieg.
Wat dit voor jou betekent
Hoop is een vaardigheid die je kunt oefenen. Elke dag, in kleine stappen.
Het begint met een doel dat je echt wilt. Een doel wat je hart sneller doet kloppen. Daarna: geloof dat er een weg naartoe is. En daarna: zet één stap.
Elk verlangen dat je voedt, elke stap die je zet, elk obstakel dat je overwint, vergroot je hoop. En hoop vergroot je wereld.
Als je wilt ontdekken hoe je hoop en verlangen omzet in echte beweging, met inzichten uit de positieve psychologie en verhalen die je raken, dan is De Vibe het boek dat daarbij past. Het neemt je mee op een ontdekkingsreis naar wat er in jou mogelijk is. Prikkelend, persoonlijk en direct toepasbaar.
Meer dan 25.000 mensen gingen je voor. Op bol.com waarderen ze het met een 4,5 uit 5. Omdat het je in beweging brengt.
Inzichten uit de wetenschap per subthema
11.1 · Hoop & verlangen
Charles Snyder ontdekte dat hoop bestaat uit drie elementen: een doel, een pad ernaartoe en geloof in eigen kunnen. Mensen met hoop zijn niet naïef. Ze zien de obstakels én de mogelijkheden om eromheen te bewegen.
11.2 · Intenties & manifesteren
Onderzoek van Gabriele Oettingen toont aan dat mensen die hun doel concreet visualiseren én de obstakels in kaart brengen, vaker hun intenties realiseren. Dromen worden werkelijkheid wanneer je weet waar je heen wilt en wat je onderweg tegenkomt.
11.3 · Toekomstvisie
Mensen die regelmatig stilstaan bij hun toekomstige zelf, en zich afvragen wie ze willen zijn over vijf jaar, maken vandaag andere keuzes. Het brein bouwt de brug naar wat het helder voor zich ziet. Een toekomstvisie werkt als kompas voor elke keuze in het nu.